تبلیغات
چارسوق اندیشه اراک - انتشار کتاب «فیلسوف آمریکایی»


Admin Logo
themebox Logo
تاریخ:دوشنبه 7 اردیبهشت 1394-03:40 ب.ظ

انتشار کتاب «فیلسوف آمریکایی»


«فیلسوف آمریکایی» (The American Philosopher) مجموعه گفتگوهایی را در بر می‌گیرد که جووانا بورادوری (giovanna Borradori) با نه تن از فیلسوفان آمریکایی صورت داده است. این نه تن عبارتند از کواین، دیویدسون، پاتنام، نازیک، دانتو، رورتی،کاول، مک‌اینتایر و کوهن. به زودی ترجمه این کتاب به قلم من و از «انتشارات حکمت» وارد بازار خواهد شد. در ذیل، مقدمه‌ای را می‌خوانید که بر این کتاب نگاشته‌ام:

این نکته که در کتاب حاضر، نام مک‌اینتایر نیز در میان طرف‌های گفتگو قرار دارد و بخشی به او اختصاص داده شده است، پرسشی را به ذهن می‌آورد: معیار و ملاک ما برای آنکه فلان متفکر را به بهمان سرزمین نسبت دهیم، چیست؟ چرا شخصیتی همچون مک‌اینتایر ـ با ریشه و اصالتی اسکاتلندی ـ فیلسوف آمریکایی قلمداد می شود؟ چرا فی‌المثل آدورنو یا مارکوزه ـ با وجود اقامت دیرینه در ایالات متحده ـ آمریکایی نشدند؟ پاسخ این پرسش را در این حقیقت می‌توان یافت که پیوند میان اندیشمندان، بیش از آنکه معلول حضور در یک سرزمین باشد، محصول جغرافیای واحد فکری است.

مک اینتایر ـ حتی اگر به آمریکا نیز عزیمت نمی‌کرد ـ با تأکیدی که بر تاریخ فلسفه و نیز سنت اخلاقی می‌گذاشت، به سختی در میان فیلسوفانِ عمدتاً تحلیلی بریتانیا جای می‌گرفت و با تفکر آمریکایی بیشتر قرابت داشت. همین سخن درباره مثلاً ژرژ گورویچ (Georges Gurvitch) ـ فیلسوف و متفکر اجتماعی فرانسوی ـ نیز صادق است؛ گورویچ بیش از آنکه از سنت فرانسوی یا قاره‌ایِ اندیشه به طور کلی تأثیر پذیرفته باشد، تحت نفوذ هربرت مید (Herbert Mead)، فیلسوف عمل‌گرای آمریکایی است. از همین رو خود نیز ـ با آنکه برخلاف مک‌اینتایر، در ایالات متحده اقامت نگزید ـ متفکری با صبغه آمریکایی به حساب می‌آید.

گواهان روشن‌تر این سخن، پوپر و ویتگنشتاین هستند که با رگ و ریشه‌ای قاره‌ای، در هیأت فیلسوفان بریتانیایی ظاهر می‌شوند. از روزگاران پیشین نیز می‌توان به پیر گاسندی (Pierre Gassendi)، فیلسوف فرانسوی قرن هفدهم (1592-1655) اشاره کرد که به‌واسطه تجربه‌گرایی و ماده‌باوریش، بیشتر با سنت فلسفه بریتانیا همخوانی داشت. از همین رو، ذکر نام مک‌اینتایر در میان فیلسوفان آمریکایی غریب نیست و در اینجا ـ به بیان بورادوری ـ «دیوار اقیانوس اطلس» برداشته می‌شود.

اما نکته تأمل‌برانگیز دیگر، غیاب فیلسوفانی تأثیرگذار و جریان‌ساز ـ نظیر جان راولز و نوام چامسکی ـ است. در هویت آمریکایی این اندیشمندان تردیدی نیست. با اینحال چرا در این مجموعه گفتگوها حضور ندارند؟ بورادوری در این کار، اساساً از سنت عمل‌گرایی آمریکایی تبعیت کرده است؛ وی بر حسب اهداف و نیازهای خود، اندیشمندانی را به عنوان طرف‌های گفتگو «برگزیده است.» بر این اساس و به تأسی از ویلیام جیمز (در اصول روان شناسی)، باید گفت که تجربه و استدلال محض وجود ندارد. هر نوع تجربه و استدلالی، گزینشی (selective) و منوط به نیازها و اهداف ماست. تجربه محض چیزی جز بی‌نظمی (chaos) نیست و گزینش انسان به آن سر و شکل می‌دهد. هدف بورادوری، ترسیم نمایی کلی از تفکر آمریکایی در قرن بیستم، یا به قول خودش نقشه‌نگاری نوینی از آن است. از مدخل این گفتگوها، جریان‌های اصلی فلسفه آمریکایی، خط و ربطشان به سنت عمل‌گرایی قرن نوزدهم و نیز متفکرانی ادبی همچون امرسون و ثورو و پیوندهایشان با حوزه‌های مجاور، همچون علم، سیاست، هنر و اخلاق نمودار می‌شود. به جز این پیوندهای درونی، بناست مرزها، تقابل‌ها یا بده و بستان‌های این سرزمینِ فکری با سرزمین‌های دیگر، همچون اروپای قاره‌ای، بریتانیا و حتی شرق دور نیز به چشم آیند. بورادوری گفتگوها و طرف‌های گفتگو را با این هدف برگزیده است. امید که این اهداف ـ از مدخل ترجمه حاضر ـ درباره خواننده فارسی زبان نیز تحقق یابد و وی مختصات فکری این نه اندیشمند و ایضاً حدود و ثغور فلسفه آمریکایی در قرن بیستم را بیشتر و بهتر بشناسد. چنین بادا!




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 


سلبی ناز رستمی
چهارشنبه 13 آبان 1394 05:59 ب.ظ
درود
مبحث بسیار زیایی بود.
مریم عرفانی فر
دوشنبه 21 اردیبهشت 1394 02:38 ب.ظ
منتشر شد ...


عبور از وقت های شنی

نمایشگاه کتاب . شبستان . راهرو 13 . غرفه 8 نشر مایا .
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر